Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Dikkat Edilmesi Gereken Püf Noktalar

Bereket dileğiyle

Şeker pancarı yetiştiriciliği yapacak bir çiftçi,  kotasının en az %10 u kadar fazla üretim planı yapmalıdır. Örneğin; 200 ton kotaya sahip bir çiftçi için basit bir hesap yapacak olursak 6.5 ton  – 7 ton arasında bir verim hesabıyla ortalama 30 dekarlık bir ekim yapması gerekir ancak çiftçimizin bu tarla ekimini 33 dekar a çıkarması iklim, çevresel faktörler ve çıkış problemlerinde etkilenmesini en aza indirecektir. Bu almış olduğumuz önlem sayesinde pancar kotamız dolacak yüksek verim olursa da ayrıca çiftçimiz bu işten karlı çıkacaktır. Pancar ekiminde pancar yetiştiriciliği yanında toprak hazırlığı ve toprak yapısının pancara uygunluğu çok önemlidir. Şeker pancarı derin kök bitkisi olduğu için kaymak ve kabuk bağlamayan taban suyu seviyesi 1 metreden yakın olmayan iyi havalanan derin yapılı iyi su tutan toprak asitliği nötre yakın (örneğin; ph6.5 - ph7.5) olan organik maddece zengin kolay ısınan tınlı – tınlı kireçli topraklardan yüksek verim alınmaktadır. Çiftçilerimizin ekim yapmadan önce tarla belirlerken bu kriterlere dikkat etmesi elbette yararına olacaktır. 

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Toprak Hazırlığı

Toprak seçimi yaptıktan sonra diğer önemli bir işlem toprak hazırlığı toprak işlemesi derin olmalı çünkü şeker pancarı derin köklenen bir bitkidir. Derin sürülmüş bir toprak ister. Şeker pancarının köklerini sağlam şekilde gelişmesi için zeminin ve yüzey toprağının derin sürülmesi gerekir. Sürüm özellikle son baharda yapılmalıdır. Tarlada pulluk tabanı oluşumunu önlemek için 3-4 yılda bir dip kazan çekilmelidir. 

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Tohum Yatağı Hazırlığı

Tohum yatağının hazırlanması toprak yüzeyi orta ve iri taneli yapılardan oluşmalıdır. Tohumun çimlenme sırasında neme ulaşabilmesi için ve suyun daha iyi köke iletilmesi için. Tohum yatağı 3 cm - 10 cm arasında olmalıdır. Uygun tohum ekim aralığı ise gerekli koşulları sağlayan topraklarda ideal sıra üzeri ekim sıklığı 17cm ekim aralığı ise 45cm olmalıdır. Ama uygun koşullara tam anlamıyla uymayan tarla ekimlerinde ise çıkış problemleri yaşamamak adına sıra üzeri ekim sıklığı 12cm olarak belirlenmelidir.

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Tohum Seçimi

Pancar da verim elde edebilmek için iyi çeşit ve iyi tohumluk seçimi çok önemlidir. Pancar yetiştiriciliğinde kullanılan tohum çeşitti monogrem tohumdur. Monogrem tohum yüksek kalite ve verimi yüksek çimlendiği zaman tek bitki verirler. Tohum seçimi yapılırken toprak hastalıkları göz önünde bulundurularak tohum seçimi yapılmalıdır. Nematod lu tarlalarda nematod çeşitleri, kök çürüklüğü problemi olan tarlalarda kök çürüklüğüne toleranslı çeşitler  v.b. kullanılmalıdır. 

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde İlk Sulamanın Önemi

İlk sulama pancarın ilk çıkışı için çok önemlidir. Ancak sulamanın nasıl yapılması konusunda iklim, bölge ve yağış miktarı etkili olacaktır. Yağış almayan ve kurak geçen bir dönem için ekim den sonra çıkış olana kadar günde 2 saat tarla sulanmalıdır. Çıkıştan sonra bitkininde köklenebilmesi ve daha derine gidebilmesi için yağış miktarı göz önüne alınarak 15-20 gün de bir sulama yapılabilir. Bir pancar bitkisinin toplam su isteği 700mm – 800mm arasındadır. Orta Anadolu bölgesinde iklime bağlı olarak sulama sayısı 5 - 7 arasında olmalıdır. Her sulamada yaklaşık olarak 120mm sulama yapılır. Pancarın suya ihtiyacı olmadan kesinlikle sulama yapılmamalıdır. Son sulama ise halk arasında söküm suyu olarak da bilinir yağış durumları dikkate alınarak son 10- 15 gün kala verilmelidir. Pancar Yetiştiriciliğinde kesinlikle salma sulama sistemi kullanılmamalıdır yağmurlama sulama veya damla sulama sistemi yapılmalıdır. Yağmurlama sulama sistemi yerine damla sulama uygulaması yapıldığında yaklaşık olarak %50 civarında su tasarrufu yapılmış olur. Özellikle ülkemizin ve dünyamızdaki problemlerden birisi de su kıtlığı bu sebepten bu sorunu en aza indirmek adına tarımda damla sulama sistemine geçmek çok daha iyi olacaktır. Bu konuda çiftçilere ne kadar iş düşüyorsa devletimizin de teşviklerle damla sulama sistemlerini teşvik etmesi ve desteklemesi gerekir. Damla sulama sayesinde % 50 su tasarrufu demek sürdürülebilirlik adına attığımız büyük adımlardan birisi olacaktır.

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Gübreleme

Gübreleme faktörü şeker pancarı yetiştiriciliğinde kalite ve  verimin belirlenmesinde önemli bir oynamaktadır. Gübreleme de azotlu, fosforlu ve potasyumlu gübreler kullanılmalıdır. Şeker pancarı yetiştiriciliğinde bilimsel verilere göre 1 dekar alanda topraktan 4-5 kg N( azot), 1.5-2 kg, P2O5(fosforik asit), 4.5-7 kg, K2O (potasyum sülfat), 1.2-1.5 kg MgO (magnezyum oksit) VE 0.5 kg S (kükürt) kalkıyor. Bu verileri baz alarak 1 ton ürünün besin ihtiyacını hesaplayabiliriz. Ekim sırasında taban gübresi olarak kükürtlü ve çinkolu gübre kullanımı şeker pancarı yetiştiriciliğinde çiftçiyi bir adım öne geçirecektir. Üst gübreleme olaraktan amonyum sülfat kullanımı şeker pancarı üretiminde önemli rol oynamaktadır.

Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Hasat

Hasada başlama zamanı beklenen pancar rekoltesi, fabrikaların günlük pancar işleme kapasiteleri ve pancarın olgunluk düzeyi dikkate alınarak eylül sonu ekim ortalarına kadar hasata başlanmalıdır. Pancarın fabrikaya sevki sırasında en önemli unsur pancarın fabrikaya temiz ve zamanında ulaştırılması hem çiftçi için hem de fabrika için önem taşımaktadır. Hasat sırasında toprak mutlaka tavında iken yapılmalıdır. Aksi takdirde pancar köklerinin zor sökülmesi ve toprak içinde kırılmasından dolayı önemli kayıplar olmaktadır